Vanaf eind maart 2010 ligt de wandelgids ‘Themapad Grebbelinie' in de boekwinkels en bij de VVV's in het gebied.
Een compacte en praktische gids over het tachtig kilometer lange wandelpad tussen Rhenen en Spakenburg!
Verkeerd lopen is er dankzij de markeringen en de bijdrage van Johan Vellinga, die de gehele route heeft nagelopen en gecontroleerd, niet bij.
De door Bert Rietberg geschreven wandelgids deelt het themapad op in dertien routes van 4 tot 10 kilometer.
Kanovaren langs de Grebbelinie: Rondje Leusden
De 16 kilometer lange kanoroute is bewegwijzerd en alle overstapplaatsen zijn voorzien van kanosteigers.
Let op, midden voor de kanosteiger aan de Asschaterweg ligt een grote steen net onder de waterspiegel. (niet erg handig met instappen ;-)
Via het Valleikanaal vaar je noordelijk door de Schammer langs Leusden. De Schammer is een gebied van circa 42 hectare en bestaat
voornamelijk uit natuur met als functie waterbergingsgebied. Wat wel direct opvalt zijn de vele (in ING-kleuren bakstenen) opgetrokken nieuwbouwprojecten tussen het groen.
Je vaart onder de A28 door en direct links het eerste overdraagpunt.
Van hieruit peddel je via een klein verbindingskanaaltje samen met het voorbijrazende verkeer op tot de stuw van de Heiligenbergerbeek.
Opnieuw overdragen en eigenlijk begint hier het mooiste gedeelte van de tocht.
De Heiligenbergerbeek zorgt voor afvoer van te veel water en aanvoer van schoon water in de grachten van Amersfoort.
Er leven veel verschillende waterdieren in de Heiligenbergerbeek. De weidebeekjuffer bijvoorbeeld, een libel met donkere vleugels.
Verder leven in de beek slakken, waterspinnen, vlokreeftjes, muggenlarven, pissebedden en bloedzuigers.
De vissoorten in de Heiligenbergerbeek zijn onder meer het stekelbaarsje, de blankvoorn, de karper en ook het bermpje.
Eenmaal uit het bos vaar je door de weilanden van Landgoed Den Treek.
De naam is waarschijnlijk afkomstig van de ‘treck’, een weg die vroeger liep vanaf Leusbroek naar de Leusderheide.
Het landhuis ligt aan de rand van de bossen.
Bij de kleine stuw aan Oude Lunterse Beek opnieuw overdragen.
Een perfecte picknickplaats en op een zonnige dag is het vanhieruit heerlijk varen onder de bomen.
Bij de Arnhemseweg weg kun je niet verder varen. Aangezien het te gevaarlijk is de drukke doorgaande weg met kano's of kajaks over te steken is een unieke oplossing bedacht.
Met behulp van een handbediende trekbak breng je zelf je kano's onder de weg door naar de andere kant.
Wel opletten met oversteken, het is een behoorlijk druke weg!
Van hieruit langs enkele prachtige landhuizen tot aan de Bruinenburgersluis, de laatste overzet en gelijk ook de zwaarste, even over de heuvel.
De Bruinenburgersluis is een militaire damsluis in de Grebbelinie.
In oorlogstijd werd het gebied ten oosten van de Grebbelinie onder water gezet.
De Bruinenburgersluis verhinderde dat het water via de Lunterse beek wegstroomde.
De sluis ontleent haar naam aan ‘Huise Bruinenburg’, een hofstede met een gracht en torentje.
De hofstede werd gesloopt in de 18de eeuw. Nu staat er een boerderij met dezelfde naam.
Onder de bomen is het hier heerlijk genieten van het prachtige uitzicht over de landerijen langs de Grebbelinie.
Van hier uit linksaf het Valleikanaal opvaren en je weg vervolgen tot aan je vertrekpunt.
Aanrijroute: Vanaf de de A28 afslag Leusden. Rechtdoor Leusden in. Rotonde rechtdoor, weg volgen (grote bocht naar rechts) en bij de stoplichten links, Asschaterweg, Leusden uit. Net over de brug aan de linkerzijde vind je de kanosteiger achter de stuw.
Valleikanaal *
Het Valleikanaal is tussen 1935 en 1941 gegraven om de afwatering in de Gelderse Vallei te verbeteren. Zonder het Valleikanaal zou de Gelderse Vallei regelmatig onder water staan. Met behulp van stuwen regelt het Waterschap Vallei en Eem het waterpeil. De laatste jaren heeft het Valleikanaal er een belangrijke functie bijgekregen. Het verbinden van natuur door een ecologische verbindinszone. Veel planten en dieren vinden het prettig om langs of in het water te leven. Het Valleikanaal verbindt, als een soort groen/blauw lint, de natuur in het Eemland met de natuur in de Gelderse Vallei.
De Grebbelinie *
Het Valleikanaal is aangelegd langs de Grebbelinie, waar vroeger al een gracht lag.
De Grebbelinie werd in de 18e eeuw aangelegd als één van Nederlands grote verdedigingslinies.
Ten oosten van de linie lag de laaggelegen Gelderse Vallei die gemakkelijk onder water gezet kon worden om de vijand tegen te houden.
De Grebbeinie is in totaal 60 kilometer lang en loopt van de Grebbeberg in Rhenen tot aan het Eemmeer bij Bunschoten.
De Grebbelinie ie de enige linie waar tijdens de oorlog is gevochten.
Restantanten van loopgraven en de oorlogsbegraafplaats getuigen van de hevige gevechten tussen 10 en 13 mei 1940.
De Grebbelinie werd na de Tweede Wereldoorlog buiten gebruik gesteld.
Langs de route zijn de onderdelen van de Grebbelinie overal te herkennen.
Een lange liniedijk en dwars hierop keerkaden verdeelden het gebied in elf kolommen, waar men het water vasthield.
U vaart langs deze liniedijk en passeert de keerkaden die er voor moesten zorgen dat het water niet wegliep.
Met sluizen kon de watertoevoer geregeld worden en op de hoger gelegen kaden bouwde men de verdedigingswerken.
Sluizen en restatanten van forten, schansen, kazematten en andere verdedigingswerken komt onderweg op meerdere plaatsen tegen.
* Bron: Brochure uitgegeven door Regio VVV Veluwe & Vallei