De IJzer, per kajak door de polders

© Jan Pardon - Kajaktourtochten Een kajaktocht georganiseerd door de Diksmuidse Kajakclub, als tweedaagse. We kiezen voor het tweede deel, zondag de 18 km door de polders. Oostkerke, bij Diksmuide, een piepklein polderdorpje, wie er niet moet zijn is er zo voorbij. Onder de kerktoren, op het intieme dorpsplein een authentieke Duitse wegwijzer als prominente herinnering aan een wrede geschiedenis. Maar nu staan er enkel vredelievende tentjes met kajak en kano's als visitekaartje.

Kajaktourtocht op de IJzer fotografie: © Jan Pardon

Een straatje om, in een witte poort, de dorpschool. Hier kan je terecht voor de inschrijving en een lekkere kop koffie met chocolade paaseitjes als extra.

Met de helpende hand van Geert van de Brugse kajakclub en via de handige clubsteiger te water in een vrij smalle sloot. Op de weg pal langs het grachtje een sliert motorrijders waarvan sommige ons uitwuiven. Kort na de start gaan we onder de spoorweglijn de polders in. In het begin nog vrij smal, maar na verloop van tijd toch vrij breed. Na een gezellige babbel met de Otters vaar ik helemaal alleen enkele kilometers, midden de polders, op een totaal onbekend terrein. Gelukkig staan er op splitsingen de 'verkeersborden' van de Billander, die je de juiste richting insturen. Halfweg is er terug de wereldbefaamde Billandersoep.

Een aarzelend zonnetje komt ons af en toe groeten. Eénmaal zie ik rechts de Ijzertoren als baken dat we toch nog in de buurt van Diksmuide zitten.

Op de laatste splitsing kies ik voor kort. Genietend van dit stukje natuur heb ik rustig de tijd om wat foto's te maken. Twee reigers verder, onder een brugje door, komen we terug in het slootje, met het kerkje als eindpunt.

Roesbrugge - Diksmuide

Afstand 25 km. Omdat het bloedheet was kozen we voor een traject met wat verfrissende zuchtjes wind. Aan de kust is het steeds een paar graadjes koeler en een briesje wind is er wel altijd om voor verkoeling te zorgen. We zouden wel zien waar we konden uitstappen, het weer en onze conditie mochten deze keer onze route aangeven. We zijn tenslotte geen gepensioneerden met een drukke agenda ; we hebben de tijd aan onze kant.

Kajaktourtocht op de IJzer fotografie: © Jan Pardon

Tot in Beveren varen we af en toe in de schaduw van de bomen en struiken langsheen de oever. Tot plots over de ganse breedte een ponton met kraan de doorgang verspert. Eén van de mannen doet ons teken dat we kunnen naderen en toont ons een smalle doorgang tussen de kraan en de oever. We naderen behoedzaam en voor een paar ogenblikken legt de kraanman de machine stil. We geraken vast tussen het riet en het ponton. We krijgen een touw aangereikt en worden tot voorbij de hindernis getrokken. We bedanken de bemanning die opnieuw met het plaatsen van houten palen verdergaat.

We denken aan de gevolgen indien we hier niet hadden kunnen rekenen op deze behulpzame mensen. Het zal je maar overkomen dat je de terugweg kan aanvangen in een verzengende hitte of je over velden moet sjouwen en verkennen naar een overdraagplaats. Het voorval typeert de West Vlaamse mentaliteit waarbij zonder al te veel woorden de mensen mekaar verder helpen. Hier ben je als toerist welkom.

Voor Fintele zien we nog hoe een koe zich toch wat ver in het verfrissend water waagt. We wachten geduldig tot het dier zelf uit de modder terug de wei inklautert bij haar soortgenoten. In Fintele nemen we wat rust en gaan in een aanpalend restaurant, via de nieuwe steiger, genieten van een verfrissing. We merken dat de wind intussen toch flink is toegenomen aan de parasols en de vallende fietsen. Geluk deze keer, de wind geeft ons een duwtje in de rug.

Hier zien we ook de eerste jachten aanmeren. Ze hebben geen oog voor onze aanwezigheid en groet Het aanmeren vergt al hun aandacht. Aan de Knokkebrug nemen we nog een laatste pauze om de benen eventjes te strekken vooraleer het laatste stukje (7,7 km) tot in Diksmuide aan te vatten.

De Ijzertoren priemt rechts doorheen de bomen en als we Diksmuide naderen zien we de hoekige silhouetten van de nieuwbouw. Toch wel een bruusk contrast in dit polderlandschap. Het is wennen. Naast een restaurant binnenschip, vlak onder de Ijzertoren via een trapje kunnen uitstappen.

De Ijzer blijft een interessant vaargebied met eigenzinnige trekjes met langsheen de etappe verschillende horeca gelegenheden met streekgebonden drankjes en gerechten.

De Yzer, Zijdelingeleed en Handzame vaart

Van Dikmuide, via de Yzer, de Zijdelingeleed op en daarna langsheen de Handzame vaart terug.
Om eens een ander (aansluitend) vaarwater te verkennen dan de Yzer, kozen we voor deelname aan deze georganiseerde toertocht door de Billander. Het is een deel van een tweedaagse die de streek verkend met een groep vaarders.

Kajaktourtocht op de IJzer fotografie: © Jan Pardon

Onze groep bestond uit een dertigtal deelnemers, waaronder zowel cano - als kajakvaarders. Naast de spoorwegbrug over de Yzer wordt gestart. Een zeer kleine stroming neemt ons mee richting Nieuwpoort. Links zien we nog de gekende Yzertoren en richting centrum Diksmuide merken we de vernieuwde jachthaven op. We varen de monding van het Handzamevaartje voorbij en we merken de markante nieuwbouwappartementen op langsheen de waterkant. Na ongeveer 8 km komen we rechts aan de eerste van de twee overdraagplaatsen. Hier moeten we de Zijdelingeleed in, terug, lichtjes stroomopwaarts en met de wind op kop. Er is een picnicstop voorzien en de club zorgt voor een uitstekende tas warme soep, inbegrepen in de deelnameprijs.

De club heeft hier twee praktische tijdelijke steigers voorzien die het in - en uitstappen fel vergemakkelijken. Het Zijdelingeleedvaartje is vrij smal en kronkelig. We liggen vrij laag en de varen langsheen boerderijen en meerdere brugjes. Sommige met kabel tussen beide oevers op hoofdhoogte. Het levert geen probleem op mits wat behendigheid en de nodige voorzichtigheid. De waterkwaliteit lijkt ons hier niet optimaal. Toch zit er vis op en merken hier één visser op. Het kerktorentje van Vladslo komt in zicht als baken naar de Handzamevaart.

Naarmate we de Handzamevaart naderen, wordt het vaartje breder en komen we verschillende lage kramiekelige voetbruggetjes tegen. Een pijltje wijst ons de weg naar het overdraagpunt, langsheen een ondiep grachtje met nogal wat riet. Hier gaan we de Handzamevaart op, richting Diksmuide. Doorheen het mooie en gerenoveerde centrum van Diksmuide varen we naar de aanlegsteiger naast de spoorwegbrug. We worden vriendelijk verder geholpen bij het laden van de boot en bedanken de mensen van de club voor hun inzet en de mooie tocht die mochten varen.

De Yzer

De Yzer is de enige Belgische stroom die we rijk zijn. In Frankrijk is hij niet meer dan een beekje zonder meer. Door de lage ligging is er bijna geen stroming en regelmatig zet hij bij hevige regenval de aanpalende polders (broeken) onder water. Deze stroom inbedden heeft geen enkele zin omdat de wateropslag gewoon ergens anders zijn weg zoekt bij gebrek aan voldoende afvoerdebiet.

De Yzer biedt uitersten qua vaargebieden. Vanaf Roesbrugge kan je richting Frankrijk terecht en vaar je echt door de wildernis met zeer nauwe doorgangen. De automobilisten die op de E 40 over de brede Yzer rijden weten niet dat zo'n 60 km stroomopwaarts een onooglijk klein beekje de aanzet is tot deze waterweg met een wrede geschiedenis. In Fintele waar de Lovaart de Yzer vervoegt, zijn er ook een tweetal restaurantjes in de buurt van het sashuis. Hier zijn ook nieuwe aanlegsteigers aanwezig, evenals op de Lovaart In Diksmuide is de aanlegkade in het centrum vernieuwd en valt de nieuwbouw van appartementen op. Wat verder kan je de Handzamevaart op, midden door het historisch centrum.

Afwisselende vaargebieden

De Yzer is een vaargebied waar verschillende riviertjes in uitmonden : de Lovaart, de Ieperlee, de Handzamevaart. Je kan er kiezen tussen de verschillende, aansluitende vaarmogelijkheden die deze waterlopen bieden

IJzer richting Frankrijk

kanovaren informatieStart: Roesbrugge, aan de drukkerij Schoonaert
Keerpunt: Frankrijk, brug over D 947, La Kruystraete
Rustpunt: Roesbrugge, Stavele
Eindpunt: Fintele - Afstand : ongeveer 20 km

Zo ongeveer met de grens met Frankrijk is de Yzer erg smal met overhangende struiken en takken. Eens daar voorbij vaar je opnieuw wat breder, en met de hevige zon is het goed toeven in de luwte van de bomen. Het is een soort flessenhals waar laaghangende bomen en struiken en zwerfhout een poort vormen naar een stuk ongerepte natuur.

Een tweede smalle doorgang, precies smal genoeg voor een boot en nog juist genoeg diepgang om verder te kunnen. Het keerpunt is de brug over de D 947, nabij La Kruystraete. Het is er te ondiep om verder te varen en we besluiten na een korte rustpauze onder de brug de terugtocht aan te vatten.

Terug in Roesbrugge nemen we een korte lunchpauze, ja de steigers zijn een ware luxe, nog niet veel zo'n infrastructuur voor kajak en canovaarders gezien.....

Te Stavele aan de brug gaan nog even iets drinken om een drie kwartier later te Fintele deze tocht af te ronden. Tis bijna niet te geloven dat we op dezelfde Yzer ongeveer een meter breed gevaren hebben.